Avasküler nekroz, kemik dokusunun yeterli kanlanamaması sonucu canlılığını kaybetmesi durumudur. En sık kalça ekleminde (femur başında) görülür, ancak diz, omuz ve diğer eklemlerde de ortaya çıkabilir.

Kemik dokusu, sağlıklı kalabilmek için düzenli kan akışına ihtiyaç duyar. Bu kan akışı çeşitli nedenlerle bozulduğunda, kemik hücreleri beslenemez ve zamanla ölür. Bu süreç ilerledikçe kemikte çökme meydana gelir ve eklem yapısı bozulur.

Hastalık genellikle sinsi ilerler. İlk dönemlerde hafif ağrılarla kendini gösterir, ancak zamanla ağrı artar ve hareket kısıtlılığı gelişir. Özellikle kasık bölgesine vuran kalça ağrısı en sık görülen şikayetlerden biridir.

Bazı hastalar başlangıçta ağrıyı önemsemez, ancak ilerleyen süreçte yürümekte bile zorlanacak seviyeye gelebilir.

Avasküler Nekroz Neden Oluşur?

Avasküler nekrozun birçok farklı nedeni olabilir:

Travma (Kırık veya Çıkık)
Kemik damarlarının zarar görmesi sonucu kanlanma bozulabilir.

Kortizon Kullanımı
Uzun süreli ve yüksek doz kortizon kullanımı kemik dolaşımını olumsuz etkileyebilir.

Alkol Tüketimi
Aşırı alkol kullanımı kemik kanlanmasını bozabilir.

Damar Hastalıkları
Kan akışını etkileyen sistemik hastalıklar riski artırır.

Sebebi Bilinmeyen Durumlar (İdiopatik)
Bazı hastalarda herhangi bir neden bulunamayabilir.

Avasküler Nekroz Hangi Evrelerde Ameliyat Gerektirir?

Avasküler nekroz hastalığı evrelere ayrılarak değerlendirilir.

Erken Evre (Çökme Yok)
Kemikte henüz çökme oluşmamıştır. Bu dönemde koruyucu tedaviler ve küçük cerrahi işlemler uygulanabilir.

Orta Evre (Başlangıç Çökmesi)
Kemik yapısında bozulmalar başlar. Bu aşamada cerrahi müdahale daha önemli hale gelir.

İleri Evre (Eklem Bozulmuş)
Kalça başı çökmüş ve eklem yapısı bozulmuştur. Bu durumda genellikle protez ameliyatı gerekir.

Erken teşhis burada çok kritik. Geç kalındığında seçenekler azalır.

Avasküler Nekroz Ameliyatı Öncesi Değerlendirme

Fizik Muayene

• Hareket kısıtlılığı
• Ağrı noktası
• Yürüme analizi

Görüntüleme Yöntemleri

• MR (erken tanıda en önemli yöntem)
• Röntgen
• BT

MR sayesinde hastalık erken evrede yakalanabilir.

Genel Sağlık Kontrolleri
Ameliyat planlaması için yapılır.

Avasküler Nekroz Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Uygulanacak cerrahi yöntem hastalığın evresine göre değişir.

Core Decompression (Kemik Basınç Azaltma Ameliyatı)

Erken evrede uygulanır.

Kemik içerisine küçük kanallar açılarak basınç azaltılır ve kanlanma artırılmaya çalışılır. Bu yöntem hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir.

Kemik Grefti Uygulaması

Hasarlı bölgeye sağlıklı kemik dokusu eklenir. Bu işlem kemik yapısını desteklemek için yapılır.

Osteotomi

Kemikte yapılan kesilerle yük dağılımı değiştirilir. Hasarlı bölge üzerindeki baskı azaltılır.

Kalça Protezi Ameliyatı

İleri evrede en etkili tedavi yöntemidir. Hasarlı eklem tamamen değiştirilir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

Yapılan işleme göre değişiklik gösterir.

Erken Evre Cerrahilerde

• Kısıtlı yük verme
• Kontrollü yürüyüş
• Fizik tedavi

Protez Sonrası

• Ertesi gün yürüyüş
• 2–6 hafta iyileşme
• 3 ayda normal hayata dönüş

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Fizik tedavi süreci oldukça önemlidir.

• Kas güçlendirme
• Denge çalışmaları
• Eklem hareket açıklığı egzersizleri

Düzenli yapılmadığında iyileşme süreci uzayabilir.

Ameliyat Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Aşırı yüklenmeden kaçınılmalı
• Koltuk değneği önerildiyse kullanılmalı
• Egzersizler düzenli yapılmalı
• Kontroller aksatılmamalı

Avasküler Nekroz Ameliyatının Riskleri

• Enfeksiyon
• Kemik iyileşmesinde gecikme
• Hastalığın ilerlemesi
• Protez gereksinimi

Ancak erken müdahale ile bu riskler azaltılabilir.

Avasküler nekroz erken dönemde fark edilirse, eklem korunabilir. Gecikmiş vakalarda ise daha büyük cerrahiler gerekebilir.

📞 İletişim: 0535 106 07 63
👨‍⚕️ Doç. Dr. Mehmet Salih Söylemez