Ortobiyolojik Tedaviler
Ortobiyolojik tedaviler; vücudun kendi iyileşme kapasitesini artırmayı amaçlayan, cerrahi dışı veya cerrahiye destek olarak uygulanan modern tedavi yöntemleridir. PRP, kök hücre uygulamaları ve diğer biyolojik ajanlar sayesinde özellikle erken dönem eklem hastalıklarında ve tendon yaralanmalarında destekleyici ve iyileştirici etkiler hedeflenir.
Ortobiyolojik tedaviler hastaya özel planlanır. Her yöntem her hasta için uygun olmayabilir ve bazı uygulamalar halen bilimsel olarak gelişim aşamasındadır. Bu nedenle tedavi kararı mutlaka uzman hekim değerlendirmesi sonrası verilmelidir.
PRP (Platelet Rich Plasma)
- Nedir? Hastanın kendi kanından elde edilen, trombositten zengin plazmadır.
- Nasıl elde edilir? Poliklinik ortamında hastadan alınan kandan santrifüj ile trombosit yoğun kısmın ayrıştırılmasıyla hazırlanır.
- Kullanım alanları: Tendon yaralanmaları, erken dönem kireçlenme, kas hasarları, spor yaralanmaları.
- Olası yan etkiler: Enjeksiyon yerinde ağrı, geçici şişlik; nadiren enfeksiyon.
Eksozom (Exosome)
- Nedir? Hücreler arası iletişimi sağlayan, büyüme faktörleri ve biyolojik sinyaller taşıyan mikroskobik veziküllerdir.
- Nasıl elde edilir? Laboratuvar ortamında hücre kültürlerinden izole edilir. Hastadan alınmaz.
- Kullanım alanları: Doku iyileşmesi, kıkırdak hasarı, inflamasyonun azaltılması.
- Olası yan etkiler: Klinik veriler sınırlıdır; teorik olarak alerjik reaksiyon ve enfeksiyon riski.
- Önemli not: Günümüzde birçok uygulama deneysel tedavi kapsamında değerlendirilmektedir.
SVF (Stromal Vasküler Fraksiyon)
- Nedir? Yağ dokusundan elde edilen, kök hücre ve destek hücreler içeren biyolojik hücre karışımıdır.
- Nasıl elde edilir? Genellikle ameliyathanede karın bölgesinden alınan yağ dokusunun özel işlemlerden geçirilmesiyle elde edilir.
- Kullanım alanları: Kıkırdak hasarları, osteoartrit, yumuşak doku iyileşmesi.
- Olası yan etkiler: Enjeksiyon bölgesinde ağrı, morluk; nadiren enfeksiyon.
Mezenkimal (Allojenik) Kök Hücre
- Nedir? Farklı dokulara dönüşebilme kapasitesine sahip, yenileyici özellikte kök hücrelerdir.
- Nasıl elde edilir? Donör kaynaklı (allojenik) hücreler laboratuvar ortamında hazırlanır. Hastadan alınmaz
- Kullanım alanları: Kıkırdak hasarları, osteoartrit, tendon ve bağ yaralanmaları.
- Olası yan etkiler: Bağışıklık reaksiyonları, enfeksiyon riski; uzun dönem etkiler net değildir. Kanser tedavi gören veya görmekte olan hastalara uygulanması tartışmalıdır.
- Önemli not: Bu tedaviler çoğu durumda deneysel kabul edilir ve Türkiye’de uygulanabilmesi için Sağlık Bakanlığı onayı gereklidir.
BMAC (Bone Marrow Aspirate Concentrate)
- Nedir? Kemik iliğinden elde edilen ve kök hücreler ile büyüme faktörleri içeren konsantre biyolojik üründür.
- Nasıl elde edilir? Genellikle ameliyathanede leğen kemiğinden (iliak kemik) aspirasyon ile alınır ve yoğunlaştırılır.
- Kullanım alanları: Kıkırdak lezyonları, kemik iyileşme problemleri, avasküler nekroz.
- Olası yan etkiler: İşlem bölgesinde ağrı, kanama, nadiren enfeksiyon.
ACRS (Sanakin)
- Nedir? Hastanın kendi kanından elde edilen, anti-inflamatuar proteinler açısından zengin serumdur.
- Nasıl elde edilir? Poliklinik ortamında hastadan alınan kandan özel kitler ile ayrıştırılıp santrifüj edilerek hazırlanır.
- Kullanım alanları: Eklem kireçlenmesi, kronik eklem ağrıları, inflamatuar durumlar.
- Olası yan etkiler: Enjeksiyon yerinde geçici ağrı ve şişlik; nadiren enfeksiyon.
